ZAMBIJA

Republika Zambija kontinentalna je država smještena u južnom dijelu afričkog kontinenta, poznata po izuzetnim prirodnim bogatstvima, prostranim nacionalnim parkovima i moćnoj rijeci Zambezi po kojoj je dobila ime. Zemlja se ponosi miroljubivom tradicijom i spektakularnim prirodnim atrakcijama, među kojima se ističu svjetski poznati Viktorijini vodopadi. Glavni i najveći grad je Lusaka, koja predstavlja privredno, političko i administrativno središte države.

Zambija se nalazi u južnoj Africi i nema izlaz na more, što je čini okruženom sa čak osam susjednih država. Na sjeveru graniči sa Demokratskom Republikom Kongo i Tanzanijom, na istoku sa Malavijem, na jugoistoku sa Mozambikom, na jugu sa Zimbabveom, Bocvanom i Namibijom, te na zapadu sa Angolom. Ovakav centralni položaj čini je važnim regionalnim čvorištem u ovom dijelu kontinenta.

Reljef Zambije pretežno čine visoke visoravni koje se blago spuštaju prema riječnim dolinama i slivovima. Prosječna nadmorska visina zemlje iznosi između 1.000 i 1.300 metara, čime se ublažavaju tropske temperature. Iako nema izrazito visokih planinskih masiva, teren obiluje brdovitim predjelima i brežuljcima, dok se najviši dijelovi nalaze u sjeveroistočnom pograničnom području prema Malaviju.

U Zambiji preovladava tropska klima modifikovana visokom nadmorskom visinom, što donosi ugodnije temperature nego u nizinama ekvatorijalne Afrike. Godišnji ciklus dijeli se na tri glavna perioda: toplu i kišnu sezonu od novembra do aprila, prohladnu i suvu sezonu od maja do augusta, te toplu i suvu sezonu u septembru i oktobru prije početka novih monsunskih padavina.

Zambija obiluje vodnim resursima i nalazi se u slivovima dva velika afrička sistema – Zambezija i Konga. Moćna rijeka Zambezi protiče kroz zemlju i formira granicu sa Zimbabveom, a na njoj se nalaze veličanstveni Viktorijini vodopadi (Mosi-oa-Tunya) te ogromna vještačka akumulacija Kariba. Pored Zambezija, značajne su i rijeke Kafue i Luangwa, kao i brojna jezera poput Bangweulu i Mweru.

Zambija ima oko 20 miliona stanovnika, koje čine brojne autohtone etničke grupe podijeljene u preko sedamdeset plemena, od kojih su najbrojniji narodi Bemba, Tonga, Chewa i Lozi. Službeni jezik u administraciji, obrazovanju i poslovanju je engleski, dok se u svakodnevnoj komunikaciji široko koriste domorodački jezici poput bemba i nyanja. Većina stanovništva živi u urbanim sredinama ili duž glavnih saobraćajnih pravaca.

Privreda Zambije snažno se oslanja na rudarstvo, pri čemu je eksploatacija bakra apsolutni stožer ekonomije, čineći je jednim od najvećih svjetskih proizvođača ovog metala. Pored bakra, značajan razvoj bilježe poljoprivreda (uzgoj kukuruza, duhana i pamuka), proizvodnja električne energije iz hidroelektrana te sve uspješniji turistički sektor. Službena valuta je zambijska kvača (ZMW).

Kulturno naslijeđe Zambije ogleda se u bogatoj tradiciji narodnih igara, ceremonija i muzičkog izraza. Jedan od najpoznatijih kulturnih događaja je tradicionalna ceremonija Kuomboka naroda Lozi, koja se održava svake godine tokom sezone poplava. Umjetnost se ističe kroz drvene skulpture, grnčarstvo i šarene rukotvorine, dok nacionalni parkovi i netaknuta priroda privlače istraživače iz cijelog svijeta.