UZBEKISTAN

Republika Uzbekistan dvostruko je zatvorena suverena država smještena u srcu Centralne Azije. Glavni i najveći grad je Taškent, koji predstavlja važno privredno, kulturno i saobraćajno središte regije. Uzbekistan ima izuzetno bogatu istoriju vezanu za čuveni Put svile, a na njegovoj teritoriji nalaze se svjetski poznati istorijski gradovi poput Samarkanda, Buhare i Hive, koji obiluju veličanstvenom islamskom arhitekturom.

Uzbekistan se nalazi u centralnom dijelu regije i specifičan je po tome što je uz Lihtenštajn jedina država na svijetu koja je dvostruko zatvorena (sve susjedne države također nemaju izlaz na otvoreno more). Na sjeveru i zapadu graniči sa Kazahstanom, na istoku sa Kirgistanom i Tadžikistanom, te na jugu sa Afganistanom i Turkmenistanom.

Reljef Uzbekistana je raznolik, pri čemu ravničarska i pustinjska područja zauzimaju oko 80 posto teritorije. Zapadnim i centralnim dijelom dominira prostrana nizina i pustinja Kizilkum, dok se na istoku i jugoistoku reljef uzdiže u visoke planinske lance Tjen Šana i Pamira. Najviša tačka države je vrh Hazret Sultan u planinskom masivu Hisor, koji doseže nadmorsku visinu od 4.643 metra.

U Uzbekistanu vlada izrazito kontinentalna suha klima. Ljeta su duga, izuzetno vruća i sa vrlo malo padavina, dok su zime hladne sa promjenjivim snježnim pokrivačem. Temperature u ljetnim mjesecima često prelaze 40 stepeni Celzijusa, dok u planinskim regijama na istoku vlada oštrija planinska klima sa znatno hladnijim zimama.

Glavne hidrografske osovine Uzbekistana čine dvije velike srednjoazijske rijeke – Amu-Darja i Sir-Darja, koje izviru u visokim planinama na istoku i teku prema sjeverozapadu. Ove rijeke su od vitalnog značaja za intenzivno navodnjavanje poljoprivrednih površina, naročito za uzgoj pamuka. Historijski značajno Aralsko jezero, koje se nalazi na granici sa Kazahstanom, tokom prethodnih decenija značajno se smanjilo zbog preusmjeravanja voda ovih rijeka.

Uzbekistan ima približno 37 miliona stanovnika, što ga čini najnaseljenijom državom u Centralnoj Aziji. Većinu populacije čine Uzbekikarci, uz manje manjinske zajednice Tadžika, Kazaha, Rusa i Karakalpaka. Službeni jezik je uzbečki, a pretežna religija je islam. Stanovništvo je najgušće koncentrisano u plodnim dolinama rijeka, oazama i velikim urbanim središtima.

Privreda Uzbekistana počiva na poljoprivredi, pri čemu je zemlja jedan od najvećih svjetskih proizvođača i izvoznika pamuka, kao i značajan proizvođač voća i povrća. Pored toga, zemlja obiluje bogatim prirodnim resursima, uključujući značajna nalazišta zlata, prirodnog gasa, bakra, urana i uglja. Zvanična valuta u platnom prometu je uzbekistanski som (UZS).

Kulturno naslijeđe Uzbekistana duboko je ukorijenjeno u tradiciji drevnih naroda Centralne Azije, islamskoj umjetnosti i naslijeđu Puta svile. Monumentalna arhitektura sa plavim kupolama i mozaicima u Samarkandu i Buhari, tradicionalna izrada svile i tepiha, te bogata gastronomska baština u kojoj centralno mjesto zauzima tradicionalni uzbekistanski pilav čine temelj prepoznatljivog nacionalnog identiteta.