TURSKA

Republika Turska transkontinentalna je država čiji se veći dio nalazi u Zapadnoj Aziji (Anadolija), dok manji evropski dio (Trakija) zauzima jugoistočni kraj Balkanskog poluostrva. Glavni grad je Ankara, dok je Istanbul najveći grad, finansijski, kulturni i historijski centar države. Turska ima izuzetno bogato istorijsko naslijeđe koje spaja uticaje različitih drevnih civilizacija, carstava i kultura.

Turska zauzima jedinstven geostrateški položaj na ključnoj raskrsnici između Evrope, Azije i Bliskog istoka. Na kopnu graniči sa osam država: Grčkom i Bugarskom na sjeverozapadu, Gruzijom na sjeveroistoku, Armenijom, Azerbejdžanom (enklava Nahičevan) i Iranom na istoku, te Irakom i Sirijom na jugu. Okružena je vodama triju mora: Crnim morem na sjeveru, Egejskim morem na zapadu i Sredozemnim morem na jugu, dok turski moreuzi (Bosfor i Dardaneli) povezuju Crno more sa svjetskim okeanima.

Reljef Turske je izrazito planinski i raznolik. Unutrašnjost zemlje zauzima prostrana Anadolska visoravan, okružena sa sjevera moćnim lancem Pontskih planina, a sa juga planinskim masivom Taurus. Na istoku zemlje reljef postepeno prelazi u visoke armenske planine, gdje se nalazi i najviši vrh države – ugašeni vulkan Ararat, koji doseže nadmorsku visinu od 5.137 metara.

Zbog svoje veličine, izloženosti različitim morima i izraženog reljefa, Turska ima više klimatskih tipova. U priobalnim područjima Egejskog i Sredozemnog mora vlada tipična mediteranska klima sa vrućim, suhim ljetima i blagim, kišovitim zimama. Crnomorska obala ima umjerenu okeansku klimu sa dosta padavina tokom cijele godine, dok unutrašnjost Anadolije karakteriše oštra kontinentalna klima sa hladnim, snježnim zimama i toplim, suhim ljetima.

Hidrografsku mrežu Turske čine brojne rijeke koje se ulivaju u okolna mora ili zatvorene basene. Najduža rijeka u zemlji je Kızılırmak (Kizil), čiji se cijeli tok nalazi unutar Turske. Od ostalih značajnih rijeka izdvajaju se Eufrat i Tigris, koje izviru u istočnoj Anadoliji i teku ka Bliskom istoku, kao i Sakarya i Meriç. Zemlja obiluje i brojnim tektonskim i vještačkim jezerima, od kojih je najveće slano jezero Tuz, te jezero Van na istoku.

Turska ima približno 85 miliona stanovnika. Većinu populacije čine Turci, dok su najveća nacionalna manjina Kurdi, uz manje zajednice drugih naroda. Službeni jezik je turski, a pretežna religija je islam. Stanovništvo je neravnomjerno raspoređeno; najgušće je naseljena regija oko Marmarskog mora i Istanbula, kao i primorske industrijske i turističke zone, dok su centralne i istočne visoravni rjeđe naseljene.

Privreda Turske je snažna i diversifikovana, a oslanja se na razvijenu industriju (proizvodnja automobila, tekstila, bijele tehnike, odbrambena industrija), građevinarstvo, poljoprivredu i izuzetno snažan turistički sektor koji privlači desetine miliona posjetitelja godišnje. Zvanična valuta u platnom prometu je turska lira. Geografski položaj čini Tursku važnim trgovačkim i energetskim čvorištem između Azije i Evrope.

Kulturno naslijeđe Turske predstavlja jedinstven i bogat spoj tradicija drevnih anadolskih civilizacija, centralnoazijskih korijena turskih naroda, islamske umjetnosti i mediteranskih uticaja. Ova raznolikost ogleda se u monumentalnoj arhitekturi – od antičkih grčkih i rimskih spomenika do remek-djela osmanske arhitekture poput veličanstvenih džamija, mostova i palata. Tradicionalna turska kultura obuhvata prepoznatljivu narodnu i klasičnu muziku, bogatu kulinarsku baštinu zasnovanu na spoju mesa, povrća, začina i tijesta, te tradicionalne zanate i običaje koji se vijekovima prenose sa generacije na generaciju.