TURKMENISTAN

Turkmenistan je suverena država smještena u Centralnoj Aziji, poznata po bogatim nalazištima prirodnog gasa i specifičnom položaju na nekadašnjem Putu svile. Glavni i najveći grad je Ašhabad, prepoznatljiv po monumentalnoj arhitekturi i građevinama od bijelog mramora. Nezavisnost je stekao 1991. godine nakon raspada Sovjetskog Saveza, a u međunarodnim odnosima zvanično provodi politiku stalne neutralnosti.

Turkmenistan se nalazi u jugozapadnom dijelu Centralne Azije i nema izlaz na otvoreno more. Na zapadu izlazi na Kaspijsko jezero, na sjeveru graniči sa Kazahstanom i Uzbekistanom, na istoku i sjeveroistoku također sa Uzbekistanom, te na jugu sa Iranom i Afganistanom. Zahvaljujući izlazu na Kaspijsko jezero, povezan je sa pomorskim rutama i unutrašnjim vodama regije.

Reljefom Turkmenistana dominira prostrana pustinja Karakum, koja prekriva oko 70 posto ukupne površine zemlje. U južnim i zapadnim dijelovima nalaze se planinski lanci, među kojima se ističu planine Kopetdag na granici sa Iranom. Najviša tačka države je vrh Ayrybaba u masivu Kugitangtau, čija nadmorska visina doseže 3.139 metara.

U Turkmenistanu vlada izrazita kontinentalna pustinjska klima, koju karakterišu izuzetno suha i vruća ljeta te blage, ali vjetrovite zime. Padavine su vrlo rijetke i niske tokom cijele godine, pri čemu pustinjska područja primaju minimalne količine kiše. Velike temperaturne razlike bilježe se između dana i noći, kao i između ljetnih i zimskih mjeseci.

Hidrografska mreža je slaba zbog sušne klime i pustinjskog reljefa. Glavni vodeni tok je rijeka Amu-Darja, koja protječe sjeveroistočnim dijelom zemlje i od ključnog je značaja za navodnjavanje poljoprivrednih površina putem sistema Kara-kum kanala. Pored nje, značajne su i manje rijeke koje se spuštaju sa planina Kopetdag, dok na zapadu zemlja izlazi na Kaspijsko jezero.

Turkmenistan ima približno 6 miliona stanovnika. Demografsku strukturu većinski čine Turkmeni, uz značajne manjine Uzbeka i Rusa. Službeni jezik u zemlji je turkmenski, a pretežna religija je islam. Stanovništvo je najgušće koncentrisano u oazama uz podnožje planina i duž riječnih tokova i kanala, dok su prostrane pustinjske regije rijetko naseljene.

Privreda Turkmenistana u velikoj mjeri počiva na eksploataciji i izvozu ogromnih rezervi prirodnog gasa i nafte, po čemu zauzima jedno od vodećih mjesta u svijetu. Pored energetskog sektora, značajnu ulogu imaju poljoprivreda (uzgoj pamuka i pšenice u navodnjavanim područjima) te tradicionalna proizvodnja čuvenih turkmenskih tepiha. Zvanična valuta u platnom prometu je turkmenski manat.

Kulturno naslijeđe Turkmenistana duboko je ukorijenjeno u nomadskoj tradiciji centralnoazijskih turkijskih naroda, starom Putu svile i islamskoj umjetnosti. Izrada tradicionalnih tepiha, uzgoj svjetski poznatih konja pasmine Ahal-teke, tradicionalna muzika sa instrumentom dutar i bogati folklorni običaji čine prepoznatljiv identitet ove nacije.