ŠVEDSKA

Švedska (zvanično Kraljevina Švedska) nordijska je i suverena država smještena u sjevernoj Evropi. Poznata je po visokom životnom standardu, razvijenoj socijalnoj državi, inovacijama, očuvanoj prirodi i bogatoj istoriji koja uključuje i naslijeđe Vikinga. Glavni i najveći grad je Stokholm, koji se prostire na četrnaest ostrva povezanih desetinama mostova, te predstavlja privredni, kulturni i politički centar države.

Kraljevina Švedska se nalazi na Skandinavskom poluostrvu u sjevernoj Evropi. Graniči sa Norveškom na zapadu i sjeveru, te Finskom na sjeveroistoku, dok je na istoku i jugu okružuju Baltičko more i Botnički zaliv. Preko jugozapada je dugim pomorskim mostom-tunelom (Oresund) povezana sa Danskom. Zahvaljujući velikoj dužini od sjevera ka jugu, Švedska obuhvata različite klimatske i prirodne zone.

Reljef Švedske se odlikuje postepenim spuštanjem od visokih planina na zapadu ka nizijskim i obalnim predjelima na istoku. Zapadnu granicu prema Norveškoj zauzimaju Skandinavske planine (Fjällen), dok unutrašnjost čine prostrane šumovite visoravni, brežuljci i hiljade glečerskih jezera. Južni dijelovi zemlje, poput pokrajine Skåne, su pretežno ravničarski i izuzetno plodni. Najviša tačka u državi je planina Kebnekaise, sa nadmorskom visinom koja prelazi 2.090 metara.

Iako se nalazi na visokim geografskim širinama, Švedska ima umjerenu klimu u većem dijelu zemlje, prije svega zahvaljujući toplom uticaju Golfske struje. Na jugu zemlje klima je umjereno kontinentalna i okeanska, sa blagim zimama i ugodnim ljetima, dok u sjevernim polarnim predjelima vladaju oštra subpolarna klima sa dugim periodima snijega i niskim temperaturama. Tokom ljetnih mjeseci na sjeveru je karakteristična pojava "ponoćnog sunca".

Hidrografska mreža Švedske je izuzetno bogata i obuhvata stotine hiljada jezera i moćnih rijeka. Najveća jezera u zemlji su Vänern, Vättern i Mälaren, koja su kanalima povezana u jedinstven plovni sistem. Rijeke, poput Torne, Lule i Ångerman, teku sa zapadnih planina ka Botničkom zalivu, posjedujući ogroman hidroenergetski potencijal. Obalni pojas je razveden sa desetinama hiljada manjih ostrva i hridi (skera).

U Švedskoj živi oko 10,5 miliona stanovnika. Većinu stanovništva čine Šveđani, dok autohtonu manjinu čine narodi Sami na krajnjem sjeveru, kao i značajan broj useljenika iz različitih dijelova svijeta koji su se tokom decenija doselili u zemlju. Službeni jezik je švedski, koji pripada sjevernogermanskoj grupi jezika. Najveći urbani i privredni centri su Stokholm, Geteborg i Malme.

Švedska ima visoko razvijenu, modernu i izvozno orijentisanu tržišnu privredu, zasnovanu na naprednoj industriji, inovacijama, šumarstvu, rudarstvu i IT sektoru. Zemlja je dom brojnih globalno poznatih kompanija iz oblasti automobilske industrije, telekomunikacija, mode i namještaja. Zvanična valuta u državi je švedska kruna (SEK). Švedski model socijalne države poznat je po visokom nivou javnih usluga, rodne ravnopravnosti i brige o životnoj sredini.

Kultura Švedske spaja bogatu nordijsku tradiciju i savremeni, napredni globalni duh. Švedska je dala svjetski poznate književnike (poput Astrid Lindgren), naučnike (osnivač Nobelove nagrade Alfred Nobel), te muzičke velikane poput grupe ABBA. Tradicionalna kultura se ogleda u praznicima poput Midsummer-a (proslava ljetne solsticije), dok kulinarsko naslijeđe obuhvata specijalitete od ribe, mesa i tradicionalne hljebove.