SAO TOME I PRINCIPE

Demokratska Republika Sao Tome i Principe ostrvska je država smještena u Gvinejskom zalivu uz zapadnu obalu centralne Afrike. Ova malena i pitoreskna država sastoji se od dva glavna ostrva – Sao Tome i Principe – te nekoliko manjih ostrvaca. Predstavlja drugu najmanju nezavisnu afričku državu po broju stanovnika. Glavni i najveći grad je Sao Tome, smješten na istoimenom ostrvu.

Sao Tome i Principe nalazi se u Gvinejskom zalivu u Atlantskom okeanu, otprilike 250 do 300 kilometara od obale Gabona. Ostrva leže u blizini ekvatora i dio su vulkanskog lanca koji se pruža prema sjeveroistoku. Zbog svog izolovanog ostrvskog položaja u potpunosti su okruženi međunarodnim morskim vodama bez kopnenih granica sa drugim državama.

Reljef obje glavne ostrvske cjeline izrazito je planinski i vulkanskog porijekla. Unutrašnjost ostrva karakterišu strme planine, bujne tropske šume, duboke doline i nekadašnji vulkanski krateri koji se strmo spuštaju prema uskom obalnom pojasu. Najviša tačka u državi je Pico de São Tomé, impozantan vulkanski vrh na ostrvu Sao Tome, čija nadmorska visina iznosi 2.024 metra.

U zemlji vlada tropska ekvatorijalna klima, koju karakterišu visoke temperature i visoka vlažnost vazduha tokom cijele godine. Temperature rijetko padaju ispod 20°C, dok su maksimalne dnevne vrijednosti konstantno visoke. Godina se dijeli na kišnu sezonu (koja traje od oktobra do maja) i kraći sušni period, uz česte padavine koje pogoduju bujnom biljnom svijetu.

Hidrografsku mrežu čine brojne kratke, brze i bistre rijeke i potoci koji se strmo spuštaju sa planinskih vrhova u unutrašnjosti i ulivaju direktno u Atlantski okean. Ove vodotoke napajaju obilne tropske kiše. Pored tekućica, ostrva su okružena bogatim morskim akvatorijumom koji obiluje koralnim grebenima i morskim životinjskim svijetom.

Sao Tome i Principe ima približno 230 hiljada stanovnika. Stanovništvo čine mješovite etničke grupe nastale tokom istorijskih migracija i kolonijalnog perioda, uključujući potomke doseljenika iz Portugala i različitih afričkih regija (forros, angolares, tongas i dr.). Službeni jezik je portugalski, dok se u svakodnevnoj komunikaciji koriste i lokalni kreolski jezici poput forro i angolar. Većina stanovništva je rimokatoličke vjeroispovijesti.

Privreda se tradicionalno oslanja na poljoprivredu, ribarstvo i sve značajniji sektor turizma. Nekada poznato po najvećoj svjetskoj proizvodnji kakaovca (koji i danas ostaje glavni izvozni proizvod), ostrvsko gospodarstvo se oslanja i na uzgoj kafe, vanilije i palminog ulja. U novije vrijeme istražuju se potencijali za eksploataciju nafte u podmorju, dok ekoturizam privlači posjetioce iz cijelog svijeta. Službena valuta je dobra (STN).

Kulturno naslijeđe spaja portugalske tradicije sa autohtonim afričkim ritmovima, muzikom (poput plesa *Tshiloli*) i kulinarskim specijalitetima zasnovanim na ribi i tropskom voću. Priroda predstavlja najveću vrijednost zemlje – ostrva su dom brojnih endemskih vrsta biljaka i ptica, a cijelo ostrvo Principe je zbog očuvane prirode i biosfere uvršteno na UNESCO-vu listu svjetske baštine.