SAN MARINO

San Marino (zvanično Republika San Marino), poznata i po tradicionalnom italijanskom nazivu Serenissima Repubblica di San Marino, suverena je mikrodržava smještena u južnoj Evropi. Predstavlja najstariju republiku na svijetu čiji je ustav na snazi, a osnovana je prema predaji još 301. godine. Zemlja je čuvena po svom istorijskom naslijeđu, dobro očuvanim srednjovjekovnim utvrđenjima i činjenici da u potpunosti predstavlja enklavu unutar teritorije Italije. Glavni grad je istoimeni grad San Marino, čije su kule i zidine uvrštene na listu UNESCO-ove svjetske baštine.

Republika San Marino se nalazi na Apeninskom poluostrvu i sa svih strana je okružena teritorijom Italije, što je čini državom enklavom. Smještena je na sjeveroistočnim obroncima planinskog masiva Apenina, relativno blizu jadranske obale i italijanskog grada Riminija. Zahvaljujući svom kompaktnom položaju na brdovitom terenu, država ima izuzetno specifične geografske i saobraćajne karakteristike.

Reljef San Marina je izuzetno brdovit i planinski, budući da se cijela teritorija prostire na ograncima planine Monte Titano i okolnim padinama. Pejzažem dominira impozantni krečnjački masiv Monte Titano sa svoja tri čuvena vrha na kojima se nalaze srednjovjekovne kule (Guaita, Cesta i Montale). Najviša tačka u državi je upravo vrh Monte Titano, sa nadmorskom visinom od 739 metara.

U San Marinu vlada umjerena mediteranska klima, koja pod uticajem nadmorske visine i blizine Jadranskog mora ima i određene kontinentalne karakteristike. Zime su ugodno svježe, a u višim predjelima mogu biti i snježne, dok su ljeta topla, ali uz ublažene temperature zahvaljujući planinskom položaju. Padavine su ravnomjernije raspoređene tokom cijele godine, sa nešto većom učestalošću u kasnu jesen i zimu.

Zbog svoje male površine i brdovitog reljefa, San Marino nema veće prirodne rijeke ni jezera. Kroz teritoriju prolaze manji bujični vodotoci i potoci koji otiču ka obližnjim talijanskim slivovima, od kojih su najpoznatiji Ausa, Marano i San Đovani. Vodosnabdijevanje zemlje oslanja se na izvore, podzemne vodotoke i sistem saradnje sa susjednom Italijom.

U San Marinu živi oko 33.000 stanovnika. Većinu stanovništva čine etnički Sanmarinci i Italijani, uz prisustvo manjinskog stranog stanovništva koje radi u sektoru turizma i trgovine. Službeni jezik u državi je italijanski, a stanovništvo se uglavnom izjašnjava kao rimokatoličke vjeroispovijesti. Administrativno je država podijeljena na devet opština ili "zamkova" (castelli), od kojih je glavni i najpoznatiji grad San Marino, dok je najnaseljenije područje opština Borgo Maggiore.

Privreda San Marina je visoko razvijena i stabilna, a njeni glavni stubovi su međunarodni turizam, bankarstvo, proizvodnja suvenira, keramike, elektronike, kao i poljoprivredna proizvodnja vina i sireva. Zahvaljujući specifičnom poreskom sistemu i velikom broju turista koji godišnje posjete ovu drevnu republiku, životni standard je izuzetno visok. Zvanična valuta u državi je euro, iako San Marino nije članica Evropske unije, ali koristi valutu na osnovu posebnog sporazuma i izdaje sopstvene unikatne kovanice eura.

Kultura San Marina je duboko povezana sa italijanskom tradicijom, ali se snažno ponosi svojim jedinstvenim republikanskim naslijeđem i očuvanom slobodom dugom više od 17 vjekova. Arhitektonsko blago obuhvata tri impresivne tvrđave povezane zidinama na liticama Monte Titana, palate i muzeje. Tradicionalna kuhinja slična je kuhinji sjeverne Italije, sa posebnim lokalnim specijalitetima, kolačima poput torte "Tre Monti" i autohtonim vinima.