RUSIJA

Rusija je najveća država na svijetu po ukupnoj površini, protežući se preko čitave sjeverne Azije i istočnog dijela Evrope. Zbog svoje ogromne prostranosti, obuhvata čak jedanaest vremenskih zona i obiluje neizmjernim prirodnim bogatstvima, šumama, rudnim bogatstvima i vodnim resursima. Rusija ima duboku i složenu historiju, a njen kulturni uticaj kroz književnost, umjetnost, balet, nauku i istraživanje svemira ostavio je neizbrisiv trag u svjetskoj baštini. Od veličanstvene arhitekture Moskve i Sankt Peterburga do surovih, ali očaravajućih pejzaža Sibira i Dalekog istoka, ova zemlja predstavlja jedinstven spoj tradicije, imperijalne prošlosti i globalne moći.

Rusija zauzima sjeverni dio evroazijskog kontinenta, graničeći sa najvećim brojem država na svijetu, uključujući Norvešku, Finsku, Estoniju, Latviju, Litvaniju, Poljsku, Bjelorusiju, Ukrajinu, Gruziju, Azerbejdžan, Kazahstan, Mongoliju, Kinu i Sjevernu Koreju, te morsku granicu sa Sjedinjenim Američkim Državama i Japanom. Na sjeveru izlazi na Arktički okean, na istoku na Tihi okean, dok na jugu i zapadu izlazi na unutrašnja mora poput Crnog, Azovskog, Kaspijskog i Baltičkog mora. Ovaj jedinstven geostrateški položaj omogućava joj izlaz na tri svjetska okeana i čini je ključnim mostom između evropskog i azijskog prostora.

Reljef Rusije odlikuje se prostranim nizijama, ogromnim visoravnima i planinskim lancima koji se uglavnom nalaze na periferiji zemlje. Evropski dio karakteriše prostrana Istočnoevropska nizija, koju presijecaju blage uzvišenja, dok se istočno od Urala proteže Zapadnosibirska nizija, jedna od najvećih ravničarskih oblasti na svijetu. Planinski sistem Urala tradicionalno dijeli Evropu od Azije. Dalje prema istoku nalaze se Srednjosibirska visoravan i istočnosibirske planine, dok se na krajnjem jugu i istoku uzdižu visoki masivi poput Kavkaza, gdje se nalazi i najviši vrh Rusije – Elbrus (5.642 m), te planine Kamčatke sa aktivnim vulkanima.

Zbog veličine i reljefa, klime Rusije ne idu u ravnim linijama već prate planine i okeane. Najveći dio zemlje pokriva subarktička klima (tajga), koja se zbog planine Ural spušta duboko na jug, dok u izolovanoj unutrašnjosti istočnog Sibira (Jakutija) donosi ekstremne temperaturne razlike – ledene zime i topla ljeta. Evropski dio oko Moskve ima blažu umjereno-kontinentalnu klimu pod uticajem Atlantika, koja se sužava prema unutrašnjosti. Na krajnjem sjeveru i istoku (Arktik i Čukotka) obale imaju polarnu klimu sa stalnim vjetrovima. Krajnji jugozapad donosi anomalije: suve stepe oko Kaspijskog jezera i mikro-traku vlažne suptropske klime u Sočiju, odsječenu planinom Kavkaz. Na suprotnom kraju, jugoistočna obala oko Vladivostoka ima specifičnu umjereno-monsunsku klimu pod uticajem Tihog okeana.

Rusija posjeduje jednu od najbogatijih hidrografskih mreža na planeti, sa stotinama hiljada rijeka i jezera. Najveće rijeke teku kroz Sibir prema Arktičkom okeanu, a među njima se ističu Ob, Jenisej i Lena, koje spadaju u najveće vodotoke na svijetu. U evropskom dijelu najvažnija rijeka je Volga, najduža rijeka u Evropi, koja predstavlja ključnu saobraćajnu i ekonomsku arteriju zemlje. Rusija je takođe dom Bajkalskog jezera, najdubljeg jezera na svijetu i najveće prirodne rezerve slatke tečne vode na Zemlji, koje sadrži oko petinu ukupnih svjetskih zaliha pitke vode.

Rusija ima oko 144 miliona stanovnika i predstavlja multinacionalnu i multikonfesionalnu državu u kojoj živi preko 190 različitih etničkih grupa. Većinsko stanovništvo čine Rusi, dok značajne manjine čine Tatari, Baškiri, Čečeni, Čuvaši i mnogi drugi narodi. Većina stanovništva je koncentrisana u evropskom dijelu zemlje, koji je gušće naseljen, dok su prostrane oblasti Sibira i Dalekog istoka rijetko naseljene. Moskva je glavni i najveći grad, kulturni, politički i ekonomski centar, dok je Sankt Peterburg kulturna prijestonica i drugi grad po veličini. Rusko društvo spaja bogatu istorijsku baštinu i savremene urbane trendove.

Privreda Rusije je među najvećim ekonomijama svijeta, izuzetno snažno bazirana na eksploataciji i izvozu prirodnih resursa. Država je globalni lider u proizvodnji i izvozu sirove nafte, prirodnog gasa, uglja i različitih ruda (aluminijum, nikl, gvožđe, kao i plemeniti metali i dijamanti). Pored energetskog sektora, Rusija ima razvijenu vojnu industriju, tešku mašinogradnju, nuklearnu energetiku i svemirsku tehnologiju, pri čemu je ruska svemirska agencija među vodećima u svijetu. Poljoprivredni sektor, naročito proizvodnja žitarica poput pšenice, posljednjih godina bilježi snažan rast i čini Rusiju jednim od najvećih svjetskih izvoznika hrane.

Kultura Rusije je dala nemjerljiv i globalno prepoznatljiv doprinos svjetskoj književnosti, muzici, likovnoj umjetnosti, pozorištu i baletu. Svjetski vrhunac književne misli obilježili su giganti poput Lava Tolstoja, Fjodora Dostojevskog, Anton Čehova i Aleksandra Puškina. U muzici se ističu genijalni kompozitori poput Petra Iljiča Čajkovskog, Sergeja Rahmanjinova i Igora Stravinskog, dok je klasični ruski balet (sa centrom u Boljšoj teatru u Moskvi i Marijinskom teatru u Sankt Peterburgu) sinonim za vrhunsku gracioznost i tehničko savršenstvo. Arhitektonska remek-djela, poput Crvenog trga sa Hramom Vasilija Blaženog, te bogata tradicija likovne umjetnosti i naučnih dostignuća, čine srž ruskog kulturnog identiteta.