POLJSKA

Republika Poljska je velika i utjecajna država smještena u centralnoj Evropi. Kroz svoju dugu i turbulentnu historiju, Poljska je prošla kroz periode izuzetnog moćnog carstva, podjela, nestanka s mape, te herojske borbe za ponovnu slobodu i nezavisnost. Danas je moderna, dinamična članica Evropske unije i NATO-a koja se ponosi bogatom kulturnom baštinom, doprinosom svjetskoj nauci i umjetnosti (ličnosti poput Nikole Kopernika i Frederika Šopena), te izuzetnim ekonomskim rastom. Poljska uspješno spaja tradiciju i savremeni način života, privlačeći milione posjetilaca svojim očuvanim srednjovjekovnim gradovima, dvorcima i prirodnim ljepotama.

Poljska se nalazi u centralnoj Evropi, a njen povoljan geostrateški položaj čini je važnim saobraćajnim i ekonomskim čvorištem kontinenta. Na sjeveru izlazi na Baltičko more, što joj omogućava pomorsku trgovinu i ribarstvo. Graniči sa Njemačkom na zapadu, Češkom i Slovačkom na jugu, te Ukrajinom i Bjelorusijom na istoku, dok na sjeveroistoku ima granicu sa Litvanijom i ruskom eksklavom Kalinjingrad. Teritorija države je uglavnom ravničarska, otvorena prema prostranim nizijama koje se pružaju od zapada ka istoku.

Reljef Poljske je pretežno nizijski, jer veći dio teritorije zauzima Srednjeevropska nizija. Ipak, reljef postaje znatno uzbudljiviji kako se ide ka jugu, gdje se prostiru pojas visoravni, slikovita jezera na sjeveru (Mazurska jezerska oblast), te visoki planinski lanci na samoj južnoj granici. Najviši planinski masiv su Tatre (dio Karpata), gdje se nalazi i najviši vrh Poljske, Rysy, sa nadmorskom visinom od 2.499 metara. Na jugu se nalaze i planine Sudeti, čineći prirodnu granicu i pružajući odlične uslove za planinarenje i zimske sportove.

Poljska ima umjereno-kontinentalnu klimu sa izraženim prelaznim uticajima između okeanske klime sa zapada i kontinentalne klime sa istoka. Ljeta su uglavnom topla i ugodna, sa prosječnim temperaturama koje pogoduju poljoprivredi, dok su zime hladne sa redovnim snježnim padavinama, posebno u planinskim i istočnim krajevima. Vremenske prilike znaju biti promjenjive tokom cijele godine zbog sudara različitih vazdušnih masa nad poljskom ravnicom. Proljeće i jesen donose prijatne temperature, ali i česte padavine.

Hidrografska mreža Poljske je dobro razvijena. Dvije najveće i najvažnije rijeke su Visla (Wisła) i Odra (Odra), koje teku od južnih planina ka sjeveru i ulijevaju se u Baltičko more, čineći okosnicu riječnog saobraćaja i ekosistema. Pored rijeka, sjeverni dio zemlje poznat je po hiljadama glacijalnih jezera, od kojih je Mazursko jezersko područje najpoznatije, privlačeći ljubitelje jedrenja i prirode. Baltička obala obiluje pješčanim plažama, dinama i značajnim lagunama.

Stanovništvo Poljske je etnički vrlo homogeno, s obzirom na to da većinu čine Etnički Poljaci koji govore poljskim jezikom. Većina stanovništva je rimokatoličke vjeroispovijesti, što ima snažan uticaj na kulturu i tradiciju. Najveći urbani centri su glavni grad Varšava, zatim Krakov, Lođ, Vroclav i Poznan, koji predstavljaju glavne privredne, obrazovne i kulturne centre. Poljski narod je poznat po svojoj otpornosti, radnoj etici, ponosu na nacionalni identitet i bogatoj tradiciji.

Poljska ima jednu od najsnažnijih i najstabilnijih ekonomija u centralnoj i istočnoj Evropi. Privreda se zasniva na snažnoj industrijskoj proizvodnji, mašinogradnji, automobilskoj industriji, prehrambenom sektoru, energetici i sve razvijenijem IT i uslužnom sektoru. Poljska je takođe jedan od vodećih proizvođača poljoprivrednih proizvoda u Evropskoj uniji. Zahvaljujući stručnoj radnoj snazi, stabilnom bankarskom sistemu i unutrašnjem tržištu, zemlja privlači brojne strane investicije i bilježi kontinuirani privredni rast.

Kultura Poljske je duboko ukorijenjena u hrišćansku tradiciju i evropski humanizam, iznjedrivši brojne velikane književnosti (poput nobelovaca kao što su Henryk Sienkiewicz i Olga Tokarczuk), muzike (Frederik Šopen) i filma. Tradicionalna kuhinja je poznata po krepkim jelima kao što su pierogi (piroge), bigos i razne vrste kobasica i supa. Arhitektura kombinuje srednjovjekovne gotičke dvorce, renesansne trgove (poput čuvenog Starog trga u Krakovu) i moderne građevine koje svjedoče o dinamici savremenog društva.