PALESTINA

Palestina je teritorija smještena u Jugozapadnoj Aziji, na području Bliskog istoka, koja obuhvata Zapadnu obalu i Pojas Gaze. Administrativni i politički centar nalazi se u gradu Ramallah, dok je Istočni Jerusalem predviđen za glavni grad. Teritorija se sastoji od dvije odvojene geografske cjeline sa specifičnim administrativnim statusom i velikom historijskom važnošću u regiji Levanta.

Teritorija Zapadne obale graniči sa Izraelom na zapadu i sjeveru, te sa Jordanom na istoku duž linije rijeke Jordan i Mrtvog mora. Pojas Gaze smješten je na jugozapadnom dijelu uz obalu Sredozemnog mora, graničeći sa Izraelom na sjeveru i istoku, te sa Egiptom na jugu. Ovakav položaj obezbjeđuje izlazak na Sredozemno more u Enklavi Gaze, dok Zapadna obala ima kontinentalni geografski položaj.

Reljef Zapadne obale obuhvata brdoviti pojas i centralne visoravni sa krečnjačkim grebenima koji se strmo spuštaju prema dolini rijeke Jordan. Najviši vrh na teritoriji Palestine je Mount Nabi Yunis (Džebel Nabajunus), smješten u blizini grada Halhula, sa nadmorskom visinom od 1.030 metara. Pojas Gaze, suprotno tome, predstavlja nisku obalnu ravnicu sa pješčanim dinama. Najniža tačka na teritoriji Zapadne obale, ujedno i najniža kopnena tačka na Zemlji, nalazi se na obali Mrtvog mora i leži stotinama metara ispod nivoa svjetskog mora.

U regiji prevladava mediteranska klima, koju karakterišu suha i topla ljeta te blage i kišovite zime. U istočnim dijelovima Zapadne obale, uslijed reljefne zaklonjenosti i blizine pustinjskih područja, zastupljeni su polusuhi i suhi klimatski uslovi. Količina padavina opada u pravcu od sjevera ka jugu, kao i od viših zapadnih padina prema istočnim depresijama.

Glavni površinski vodotok u regiji je rijeka Jordan, koja protiče istočnom granicom Zapadne obale i ulijeva se u zatvoreni basen Mrtvog mora. Pored rijeke Jordan, hidrografsku mrežu čine sezonski bujični vodotoci (vadi), dok se vodni bilans i snabdijevanje vodom u znatnoj mjeri oslanjaju na podzemne vodonosne slojeve i izvore.

Palestina broji približno 5,4 miliona stanovnika, koji su teritorijalno raspoređeni između Zapadne obale i Pojasa Gaze. Demografsku strukturu većinski čine etnički Palestinci, uz manje manjinske zajednice. Službeni jezik je arapski, a većinsko stanovništvo pripada islamskoj vjeroispovijesti, uz prisustvo historijske kršćanske zajednice.

Privreda se temelji na poljoprivrednoj proizvodnji, u kojoj dominiraju uzgoj maslina, agruma, badema i povrća, kao i na uslužnim djelatnostima, manjem zanatstvu i prihodima radne snage zaposlene u inostranstvu. Trgovina i finansijski platni promet odvijaju se uz paralelnu upotrebu izraelskog šekela i jordanskog dinara.

Kulturno naslijeđe Palestine obuhvata tradicionalne levantske običaje, folklornu umjetnost, zanatstvo i autohtonu kulinarsku ponudu baziranu na maslinovom ulju, mahunarkama, ribi, svježem povrću i mediteranskim začinima. Arhitektura u historijskim jezgrima gradova odražava viševjekovne uticaje različitih civilizacija i historijskih epoha Bliskog istoka.