MAĐARSKA

Mađarska je suverena država smještena u centralnoj Evropi, bez izlaza na more. Poznata je po izuzetno bogatoj kulturi, jedinstvenom jeziku koji ne pripada indoevropskoj porodici, te burnoj istoriji koja je oblikovala srednjoevropski prostor. Glavni grad Budimpešta, nastao spajanjem Budima i Pešte na obalama Dunava, jedan je od najljepših evropskih gradova, poznat po veličanstvenoj arhitekturi, termalnim izvorima i bogatom kulturnom naslijeđu.

Mađarska zauzima centralni položaj u Panonskoj niziji u Srednjoj Evropi. Graniči sa ukupno sedam država: Slovačkom na sjeveru, Ukrajinom na istoku, Rumunijom na jugoistoku, Srbijom na jugu, Hrvatskom i Slovenijom na jugozapadu, te Austrijom na zapadu. Zbog svog položaja na raskrsnici važnih evropskih puteva, Mađarska predstavlja značajno saobraćajno i geostrateško čvorište regije.

Reljef Mađarske je pretežno nizijski, jer se najveći dio teritorije prostire unutar prostrane Panonske nizije. Zemlja se dijeli na nekoliko glavnih cjelina: Veliku mađarsku niziju (Alföld) koja zauzima istočni i centralni dio, Malu mađarsku niziju na sjeverozapadu, te pretežno brežuljkaste predjele i niske planine koje se pružaju sjeverno i zapadno od Dunava. Najviši vrh Mađarske je Kékes u masivu Mátra, sa nadmorskom visinom od 1.014 metara.

Mađarska ima umjereno kontinentalnu klimu, pod uticajem i okeanskih i mediteranskih strujanja, što donosi topla ljeta i relativno hladne zime sa snježnim pokrivačem. Padavine su ravnomjernije raspoređene u zapadnim krajevima, dok istočni dijelovi Panonske nizije češće pate od sušnih perioda tokom ljetnih mjeseci. Zbog ravničarskog reljefa, uticaji vjetrova su prilično izraženi tokom cijele godine.

Cjelokupna teritorija Mađarske pripada slivu rijeke Dunav, koja protiče kroz zemlju od sjevera ka jugu i dijeli je na dva dijela. Pored Dunava, druga najvažnija rijeka je Tisa, koja teče istočnim dijelom zemlje. Mađarska je poznata i po najvećem jezeru u centralnoj Evropi – Balatonu, koje zbog svoje veličine i turističkog značaja nosi naziv „mađarsko more“, kao i po jezeru Fertő i brojnim ljekovitim termalnim izvorima.

U Mađarskoj živi oko 9,6 miliona stanovnika. Većinsko stanovništvo čine Mađari, dok su među nacionalnim manjinama zastupljeni Romi, Njemci, Slovaci, Rumuni i Hrvati. Službeni jezik je mađarski (ugrofinski jezik), koji je specifičan po svojoj strukturi u odnosu na većinu drugih evropskih jezika. Glavni, najveći i ekonomski najrazvijeniji centar države je Budimpešta, u kojoj živi značajan udio ukupnog stanovništva zemlje.

Mađarska ima razvijenu i stabilnu tržišnu privredu sa snažnim sektorom industrijske proizvodnje, automobilske industrije, informacionih tehnologija, poljoprivrede i turizma. Ravničarski predjeli Panonske nizije izuzetno su pogodni za ratarstvo i stočarstvo, čineći poljoprivredu važnim stubom izvoza. Zvanična valuta u zemlji je mađarska forinta (HUF), a privreda se snažno oslonjava na izvozno orijentisane industrijske grane i saradnju unutar Evropske unije.

Kulturna baština Mađarske izuzetno je bogata i obuhvata svjetski poznatu klasičnu muziku (kompozitore poput Franca Lista i Bele Bartoka), književnost, arhitekturu i likovnu umjetnost. Tradicionalna kuhinja prepoznatljiva je po upotrebi paprikaša, začinske paprike, mesa i tjestenina, uz čuvena vina iz regije Tokaj. Mađarska je takođe svjetski poznata po tradiciji kupališta i termalnih banja, kojih ima stotine širom zemlje, uključujući i sam glavni grad.