LITVANIJA

Litvanija (zvanično Republika Litvanija) najveća je i najjužnija od tri baltičke države smještene u regiji Sjeverne Evrope. Poznata je po bogatoj i burnoj istoriji iz vremena kada je u srednjem vijeku bila jedna od najmoćnijih i najvećih kneževina u Evropi. Danas je Litvanija moderna, napredna zemlja prepoznatljivog kulturnog naslijeđa, očuvane prirode, prostranih šuma i slikovite obale Baltičkog mora. Glavni grad Viljnus nadaleko je čuven po svom veličanstvenom starom gradskom jezgru koje predstavlja jedinstveni spoj gotičke, renesansne i barokne arhitekture pod zaštitom UNESCO-a.

Republika Litvanija se nalazi na istočnoj obali Baltičkog mora. Na sjeveru graniči sa Latvijom, na istoku i jugu sa Bjelorusijom, na jugozapadu sa Poljskom, kao i sa Ruskom Federacijom (Kalinjingradskom oblasti). Zahvaljujući svom povoljnom geografskom položaju na raskrsnici zapadne i istočne Evrope, Litvanija ima važan tranzitni i geostrateški značaj. Njena obala na Baltičkom moru, iako relativno kratka, krije jedinstvene prirodne bisere poput Kurske prevlake.

Reljef Litvanije je pretežno nizijski, sa blago zatalasanim brežuljcima u istočnim i zapadnim dijelovima zemlje. Krajolik je u potpunosti preoblikovan djelovanjem glečera tokom posljednjeg ledenog doba, što je rezultovalo nastankom brojnih manjih uzvišenja, morena i slikovitih dolina. Najviša tačka u državi je brdo Aukštojas, koje doseže nadmorsku visinu od 294 metra. Zapadni dijelovi prelaze u nizije koji se spuštaju prema obali Baltika.

Klima u Litvaniji je prelazna između pomorske i kontinentalne klime. Ljeta su umjereno topla i svježa, dok su zime relativno hladne, često praćene snježnim pokrivačem. Blizina Baltičkog mora donosi umjereniji uticaj na priobalne dijelove, dok dublje u unutrašnjosti zemlje prevladavaju izraženije kontinentalne odlike sa hladnijim zimskim temperaturama. Padavine su ravnomjerno raspoređene tokom cijele godine.

Hidrografska mreža Litvanije izuzetno je bogata i obuhvata hiljade jezera i razgranatu riječnu mrežu. Najvažnija i najduža rijeka u zemlji je Nemunas (Neman), koja predstavlja glavnu vodenu arteriju i uliva se u Kurski zaliv. Pored Nemunasa, značajne rijeke su Neris i Šventoji. Zemlja obiluje glečerskim jezerima, od kojih je najveće jezeru Druksiai, dok je jezeru Trakai poznato po svom slikovitom srednjovjekovnom dvorcu smještenom na ostrvu.

U Litvaniji živi oko 2,8 miliona stanovnika. Većinsko stanovništvo čine etnički Litvanci, dok značajnije nacionalne manjine obuhvataju Poljake i Ruse. Službeni jezik je litvanski, koji spada u grupu baltičkih jezika i poznat je po svojoj izuzetnoj arhaičnosti i lingvističkoj važnosti. Glavni, najveći i ujedno kulturni i ekonomski centar države je Viljnus, dok su značajni urbani i univerzitetski centri još i Kaunas i lučki grad Klaipėda.

Litvanija ima visoko razvijenu, otvorenu i stabilnu tržišnu privredu. Privredni sistem se snažno oslonjava na prerađivačku industriju, informacione tehnologije, biotehnologiju, laser-tehnologiju, te transport i logistiku. Luka Klaipėda ima ključnu ulogu u međunarodnoj pomorskoj trgovini na Baltiku. Poljoprivreda, prehrambena industrija i obnovljivi izvori energije takođe značajno doprinose ekonomskom razvoju, a zvanična valuta u zemlji je euro.

Kultura Litvanije duboko je prožeta starim paganskim naslijeđem, jedinstvenim folklornim pjesmama (sutartinės) koje su pod zaštitom UNESCO-a, te snažnim osjećajem za nacionalni identitet i umjetnost. Tradicionalna kuhinja obuhvata krepka jela na bazi krompira, mesa i mliječnih proizvoda, među kojima se posebno ističe čuveni specijalitet cepelinai. Sport, a naročito košarka, ima status nacionalne religije, dok Litvanci s velikim ponosom čuvaju svoje bogato istorijsko i prirodno naslijeđe.