LIBIJA

Libija (službeno Država Libija) suverena je država smještena u sjevernoj Africi, na obali Sredozemnog mora. Po svojoj površini peta je najveća država na afričkom kontinentu i jedna od najvećih u arapskom svijetu. Glavni i najveći grad je Tripoli, koji se nalazi na sjeverozapadu zemlje i predstavlja njeno najvažnije privredno i kulturno središte.

Libija se nalazi u sjevernoj Africi i izlazi na Sredozemno more na sjeveru. Na kopnu graniči sa šest država: na zapadu sa Tunisom i Alžirom, na jugozapadu sa Nigerom, na jugu sa Čadom, te na jugoistoku sa Sudanom i na istoku sa Egiptom. Zahvaljujući svom povoljnom mediteranskom položaju, predstavlja važnu sponu između Afrike i Evrope.

Reljef Libije pretežno je ravničarski i pustinjski, budući da čak preko 90 posto teritorije zemlje zauzima prostrana pustinja Sahara. U sjevernim dijelovima uz obalu nalaze se plodne nizije i brežuljkasti predjeli (poput regija Tripolitanije i Kirenaike), dok u unutrašnjosti dominiraju pješčane dine erga, kamene pustinje i planinski masivi na jugu. Najviša tačka u državi je planina Bikku Bitti, čija nadmorska visina iznosi 2.267 metara.

U većem dijelu Libije vlada ekstremna suha pustinjska klima, koju karakterišu izuzetno visoke temperature tokom ljetnih mjeseci, vrlo male količine padavina i velike dnevne temperaturne oscilacije. Sjeverni obalni pojas ima blažu mediteransku klimu sa toplim ljetima i umjerenim, kišovitim zimama. Česta pojava u zemlji je i suh, vreo pustinjski vjetar poznat kao gibli.

Libija je jedna od rijetkih zemalja na svijetu koja nema nijednu stalnu rijeku koja se uliva u more. Povremeni vodotoci, poznati kao vadiji (vadi), ispunjavaju se vodom samo tokom rijetkih kišnih perioda. Zbog velikog nedostatka površinskih voda, od neprocjenjivog značaja su ogromne podzemne rezerve fosilne vode u dubokim akviferima, koje se kroz gigantski inženjerski projekat poznat kao Velika vještačka rijeka (Great Man-Made River) dovode do obalnih gradova za piće i navodnjavanje.

Libija ima približno 6,8 miliona stanovnika. Većinu stanovništva čine Arapi i islamizirani Berberi, uz manje zajednice Turega, Tubua i drugih naroda. Stanovništvo je uglavnom koncentrisano u sjevernim obalnim gradovima, prvenstveno u Tripoliju i Bengaziju. Službeni jezik je arapski, a gotovo cjelokupno stanovništvo je islamske vjeroispovijesti.

Privreda Libije u ogromnoj mjeri zavisi od energetskog sektora, odnosno izvoza sirove nafte i prirodnog plina, čije rezerve spadaju među najveće na afričkom kontinentu. Prihodi od nafte čine okosnicu državnih finansija i izvoza. Pored rudarstva, zastupljeni su i petrohemijska industrija, manji obim poljoprivrede u obalnim zonama te ribarstvo. Službena valuta je libijski dinar (LYD).

Kulturno naslijeđe Libije duboko je ukorijenjeno u arapsko-islamsku tradiciju i bogatu mediteransku istoriju. Zemlja se ponosi brojnim svjetski poznatim arheološkim nalazištima pod zaštitom UNESCO-a, kao što su drevni rimski gradovi Leptis Magna i Sabrata, te spektakularne praistorijske pećinske slike u planinskoj regiji Tadrart Akakus. Tradicionalna muzika, zanatstvo, grnčarstvo i izrada unikatnog nakita takođe čine važan dio kulturnog identiteta njenih naroda.