KIRGISTAN

Kirgistan (zvanično Kirgiska Republika) prelijepa je i planinska zemlja smještena u srcu Centralne Azije, bez izlaza na more. Poznat po spektakularnim pejzažima visokih planina, dubokim dolinama i očuvanoj tradicionalnoj nomadskoj kulturi, Kirgistan privlači pažnju svojom autentičnošću. Politički, administrativni i kulturni centar države je glavni grad Biškek, dok je historijski značajan i grad Oš, smješten na jugu u plodnoj Ferganskoj dolini.

Kirgistan je smješten u planinskom zaleđu Centralne Azije i graniči sa četiri države. Na sjeveru dijeli dugu granicu sa Kazahstanom, na zapadu graniči sa Uzbekistanom, na jugozapadu sa Tadžikistanom, dok se na istoku i jugoistoku prostire prostrana granica sa Kinom. Geografski položaj zemlje u potpunosti je definisan masivnim planinskim vijencima koji zauzimaju većinu njenog prostora.

Reljef Kirgistana izuzetno je planinski i grub, zbog čega ovu državu s pravom nazivaju „Švicarskom Centralne Azije“. Više od 80 posto teritorije pokrivaju moćni planinski sistemi Tien Šana i Pamiro-Alaja, sa prosječnom nadmorskom visinom od oko 2.750 metara. Najviša tačka Kirgistana je vrh Jengish Chokusu (vrh Pobjeda), koji doseže impozantnih 7.439 metara nadmorske visine, a u njegovoj blizini nalazi se i čuveni vrh Lenjin.

U Kirgistanu vlada izražena kontinentalna klima sa velikim klimatskim razlikama koje prvenstveno zavise od nadmorske visine. Dok su niže kotline i doline tokom ljetnih mjeseci prilično tople, u visokim planinskim predjelima temperature ostaju niske tokom cijele godine. Zime u planinama su izuzetno oštre, duge i praćene snažnim snježnim padavinama, dok niži dijelovi zemlje imaju znatno manje padavina.

Zahvaljujući brojnim glečerima i visokim planinskim vrhovima, Kirgistan obiluje čistim vodnim resursima, brzim rijekama i ledničkim jezerima. Najvažnije prirodno blago zemlje je čuveno alpsko jezero Isyk-Kul, jedno od najvećih planinskih jezera na svijetu, koje zbog blagog saliniteta i toplih mineralnih izvora nikada ne ledi. Najznačajnije rijeke koje izviru i protiču kroz zemlju jesu Naryn i Čuj, a one imaju ključnu ulogu u navodnjavanju i proizvodnji hidroenergije.

U Kirgistanu danas živi oko 7 miliona stanovnika. Većinu populacije čine etnički Kirgizi, starosjedioci i tradicionalni stanovnici ovog regiona, uz značajne manjine Uzbeka koji uglavnom žive u južnim dijelovima zemlje, te Rusa koji su pretežno nastanjeni u sjevernim urbanim centrima i glavnom gradu. Službeni jezici su kirgiski, koji pripada grupi turskih jezika, i ruski jezik koji ima široku službenu upotrebu.

Privreda Kirgistana u velikoj se mjeri oslanja na poljoprivredu, stočarstvo, rudarstvo i doznake radnika koji privređuju u inostranstvu. Država posjeduje značajna nalazišta zlata i drugih mineralnih ruda, kao i ogroman neiskorišteni hidroenergetski potencijal zahvaljujući silnim planinskim tokovima. Zvanična valuta je kirgistanski som (KGS), dok tradicionalno stočarstvo (uzgoj ovaca, konja i jaka) i dalje zauzima veoma važno mjesto u unutrašnjoj ekonomiji.

Kultura Kirgistana duboko je ukorijenjena u nomadskoj tradiciji turskih plemena Centralne Azije. Najpoznatiji nacionalni simbol je Epos o Manasu, jedno od najdužih i najznačajnijih epskih djela svjetske književnosti. Tradicionalni način života usko je povezan sa konjogojstvom, izradom prepoznatljivih šatora (jurti) i umijećem jahanja. Tradicionalna kuhinja se temelji na mesu i mliječnim proizvodima, pri čemu se ističu jelo beshbarmak i tradicionalno fermentisano piće od kobiljeg mlijeka – kumis.