KINA

Kina (zvanično Narodna Republika Kina) prostrana je i fascinantna zemlja smještena u istočnoj Aziji, koja se ponosi jednom od najstarijih svjetskih civilizacija i neprekinutom istorijom dugom nekoliko hiljada godina. Danas predstavlja globalnu supersilu, tehnološkog giganta i drugu najveću svjetsku ekonomiju koja duboko oblikuje savremene globalne tokove. Politički, kulturni i administrativni centar države je veličanstveni Peking, dok su Šangaj i Hongkong globalna finansijska središta.

Po svojoj ukupnoj površini, Kina je treća ili četvrta najveća država na svijetu, a prostire se ogromnim prostranstvom istočne Azije. Odlikuje je specifičan i složen geopolitički položaj jer graniči sa čak četrnaest različitih država – od Rusije i Mongolije na sjeveru, preko Indije, Pakistana i Centralne Azije na zapadu, do Vijetnama, Laosa i Mjanmara na jugu. Na istoku i jugoistoku izlazi na prostrana mora Tihog okeana, obezbjeđujući dugu obalsku liniju.

Reljef Kine izuzetno je raznolik, složen i specifičnog rasporeda, pri čemu se tlo u velikim stepenicama spušta od visokog zapada ka istočnim ravnicama. Na zapadu i jugozapadu dominiraju monumentalni planinski lanci, visoke visoravni i surove pustinje, uključujući veličanstvene Himalaje, Karakorum, Tien Šan i prostranu Tibetansku visoravan poznatu kao „krov svijeta“. Najviša tačka zemlje, a ujedno i najviši vrh planete, jeste Mount Everest (Qomolangma) sa nadmorskom visinom od 8.848 metara, dok se ka istoku reljef spušta u plodne aluvijalne nizije i velike riječne kotline.

Zbog svoje kontinentalne prostranosti, ogromne teritorije i drastičnih razlika u reljefu, Kina obuhvata više izrazitih klimatskih zona. Na jugu zemlje vlada tropska i suptropska klima sa toplim i kišnim periodima, u prostranim sjevernim i unutrašnjim dijelovima zastupljena je oštra umjereno kontinentalna klima, dok su visoke planinske visoravni i unutrašnje pustinje (poput Taklamakana i Gobija) izložene suvoj i ekstremnoj kontinentalnoj i pustinjskoj klimi. Na veći dio istočne i južne obale snažno utiču monsuni, koji donose ljetne kiše i suhe zimske vjetrove.

Kina posjeduje izuzetno bogatu, razgranatu i snažnu riječnu mrežu koja je vijekovima bila kolijevka razvoja njene civilizacije. Dvije najvažnije i najduže rijeke su Jangce (Chang Jiang), koja je najduža rijeka u Aziji i ključna vodna arterija zemlje, te Žuta rijeka (Huanghe), poznata po svom istorijskom značaju i specifičnim nanosima lesa. Pored njih, tu su i druge velike rijeke poput Biserne rijeke (Pearl River) i Meka, kao i brojna tektonska i slana jezera u unutrašnjosti i prostranim visoravnima.

Sa blizu 1,4 milijarde stanovnika, Kina spada u države s najviše stanovnika na svijetu. Etnički sastav je pretežno homogen u korist većinskog naroda Han Kineza, koji čine oko 92 posto ukupnog stanovništva, dok preostali dio čini pedeset i šest zvanično priznatih nacionalnih manjina, kao što su Tibetanci, Ujguri, Mongoli, Žuangi i drugi. Službeni i najrašireniji jezik je standardni kineski jezik (mandarinski). Najveći urbani megagradi i privredna središta su Šangaj, Peking, Šenžen, Guangdžou i Čongćing.

Privreda Kine predstavlja drugu najveću ekonomiju svijeta po nominalnom BDP-u, a prvu posmatrano kroz paritet kupovne moći, te nosi epitet „svjetske fabrike“ zbog svog dominantnog globalnog industrijskog i proizvodnog kapaciteta. Zemlja je globalni lider u sektorima visoke tehnologije, robotike, telekomunikacija, automobilske industrije, obnovljivih izvora energije i teške industrije. Zvanična valuta je kineski juan (poznat i kao renminbi - CNY), čija stabilnost i snaga prate rastući uticaj države na svjetskom tržištu.

Kineska kultura je jedna od najstarijih, najbogatijih i najuticajnijih kulturnih baština na svijetu, duboko prožeta drevnim filozofskim učenjima konfucijanizma, taoizma i budizma. Kina je zadužila čovječanstvo sa četiri velika stara pronalaska – papirom, kompasom, barutom i štamparstvom. Prepoznatljivi simboli njenog naslijeđa su monumentalni Kineski zid, drevne borilačke vještine, tradicionalna kaligrafija, ceremonija ispijanja čaja i izuzetno raznovrsna regionalna gastronomska kultura.