KAZAHSTAN

Kazahstan (zvanično Republika Kazahstan) prostrana je transkontinentalna zemlja smještena većim dijelom u Centralnoj Aziji, dok manji zapadni dio leži u Istočnoj Evropi. Po svojoj površini predstavlja najveću zemlju bez izlaza na more na svijetu i devetu najveću državu uopšte. Glavni grad je Astana, dok je najveći grad i ekonomski centar Almati.

Kazahstan se prostire od Kaspijskog jezera na zapadu do Altajskih planina na istoku, te od Zapadnosibirske ravnice na sjeveru do pustinja Centralne Azije na jugu. Graniči sa Rusijom na sjeveru i zapadu, Kinom na istoku, te Kirgistanom, Uzbekistanom i Turkmenistanom na jugu, a na jugozapadu izlazi na Kaspijsko jezero.

Reljef Kazahstana izuzetno je raznolik i obuhvata prostrane stepe, ravnice, pustinje, polupustinje i visoke planinske lance. Na istoku i jugoistoku zemlje dominiraju visoke planine Tien Šan i Altaj, gdje se nalazi i najviša tačka države, vrh Khan Tengri, sa visinom od 7.010 metara. Zapadne i centralne dijelove odlikuju nizije, visoravni i prostrane stepe.

U Kazahstanu vlada izrazito kontinentalna klima, koju karakterišu velike temperaturne razlike između ljeta i zime. Ljeta su topla i suha, dok su zime veoma hladne sa jakim vjetrovima i snježnim padavinama, naročito u sjevernim i centralnim predjelima. Količina padavina je generalno mala, pa veći dio zemlje zauzimaju sušne stepe i pustinje.

Hidrografska mreža Kazahstana obuhvata brojne rijeke, od kojih su najvažnije Irtiš, Sir Darja, Ural i Išim. Zemlja izlazi na prostrano Kaspijsko jezero na jugozapadu, a na njenoj teritoriji se nalazi i jezero Balkaš, koje je specifično po tome što je zapadni dio slatkovodan, a istočni slan. Značajan ekološki problem u regionu predstavlja i nekadašnje Aralsko jezero, čiji se vodostaj drastično smanjio u proteklim decenijama.

U Kazahstanu živi oko 20 miliona stanovnika. Stanovništvo je multinacionalno, pri čemu etnički Kazasi čine većinu stanovništva, dok značajnu manjinu čine Rusi, kao i manje zajednice Uzbeka, Ujgura, Nijemaca i drugih naroda. Službeni jezik je kazahstanski, dok je ruski u širokoj službenoj i međusobnoj upotrebi. Najveći urbani centri su Almati, Astana i Šymkent.

Privreda Kazahstana najrazvijenija je u Centralnoj Aziji, a temelji se na ogromnim prirodnim bogatstvima, prije svega izvozom nafte, prirodnog gasa, uglja, urana i raznih ruda (poput bakra, cinka i olova). Kazahstan je jedan od najvećih svjetskih proizvođača urana. Zvanična valuta je kazahstanski tenge (KZT), a privreda se snažno oslanja i na poljoprivredu, naročito uzgoj žitarica u prostranim stepskim oblastima.

Kultura Kazahstana duboko je ukorijenjena u tradicionalnom nomadskom načinu života turskih naroda, sa velikim naglaskom na uzgoj konja, jahanje, tradicionalnu muziku izvođenu na instrumentu dombra i usmeno predanje. Tradicionalna kuhinja se zasniva na mesu i mliječnim proizvodima, pri čemu je najpoznatije jelo beshbarmak. Danas zemlja uspješno kombinuje svoje bogato nomadsko naslijeđe sa modernim evropskim i azijskim uticajima.