JEMEN

Jemen (zvanično Jemenska Republika) smješten je na jugu Apskog poluostrva u jugozapadnoj Aziji. Predstavlja zemlju sa izuzetno bogatom drevnom istorijom, budući da je bio raskrsnica važnih trgovačkih puteva tamjana i začina te dom nekih od najstarijih urbanih civilizacija na Bliskom istoku. Glavni i najveći istorijski grad je Sana, poznata po jedinstvenoj tradicionalnoj arhitekturi, dok je Aden glavni lučki i privredni centar na jugu.

Jemen zauzima geostrateški važan položaj na jugozapadu Arapskog poluostrva. Na sjeveru graniči sa Saudijskom Arabijom, na istoku sa Omanom, dok na jugu i zapadu izlazi na tople vode Arapskog mora, Adenskog zaliva i Crvenog mora. Preko strateškog moreuza Bab el-Mandeb Jemen kontroliše ulaz u Crveno more i pristup Sueckom kanalu, što ga čini ključnom tačkom za međunarodni pomorski saobraćaj.

Reljef Jemena je izuzetno raznolik i sastoji se od uske priobalne ravnice uz more (Tihama), preko strmih i visokih planinskih masiva u unutrašnjosti (Jemenske planine) do prostranih pustinjskih visoravni na istoku koje prelaze u pustinju Rub al-Hali. Planinski dijelovi obiluju plodnim terasastim poljima i spektakularnim pejzažima. Najviša tačka u zemlji i na cijelom Arapskom poluostrvu je planina Džabal an-Nabi Šuajb, čija visina iznosi oko 3.666 metara.

Klima u Jemenu je uglavnom pustinjska i polupustinjska, sa izuzetno visokim temperaturama i malom količinom padavina u nizijama i priobalju. Ipak, planinski regioni u unutrašnjosti imaju umjereniju i prijatniju klimu sa svježijim noćima i znatno većom količinom padavina zahvaljujući monsunskim uticajima. Obalska područja uz Crveno more i Adenski zaliv odlikuju se visokim stepenom vlažnosti vazduha i velikom vrućinom tokom cijele godine.

Jemen pati od velikog nedostatka stalnih površinskih vodenih tokova i rijeka. Sve rijeke u zemlji su zapravo sezonski bujični tokovi (wadi) koji se pune vodom isključivo tokom perioda obilnih padavina, dok ostatak godine ostaju suvi. Zbog izrazitog deficita pitke vode, stanovništvo se u velikoj mjeri oslanja na podzemne vodonosnike i tradicionalne sisteme sakupljanja kišnice.

U Jemenu živi oko 34 miliona stanovnika. Stanovništvo je etnički homogeno, a većinu čine Arapi, uz manje zajednice Afrikanaca i Juž Azijaca u priobalnim zonama. Službeni jezik je arapski, a islam je dominantna religija. Jemen ima izuzetno mladu populaciju i visoku stopu rasta stanovništva, a pored prijestonice Sane, veći gradovi su Aden, Taiz i Al-Hudejda.

Privreda Jemena se tradicionalno oslanja na poljoprivredu (uzgoj čuvene kafe, žitarica i voća), ribarstvo i eksploataciju skromnijih rezervi nafte i prirodnog gasa. Dugogodišnji unutrašnji sukobi i nestabilnosti nanijeli su teške udarce ekonomskoj infrastrukturi zemlje. Zvanična valuta je jemenski rijal (YER), a privredni život se suočava sa velikim izazovima u razvoju i obnovi.

Kultura Jemena je duboko ukorijenjena u islamskoj tradiciji i drevnoj arapskoj baštini, sa jedinstvenom arhitekturom prepoznatljivom po višekatnim kulama od opeke i blata sa ukrašenim bijelim prozorima. Tradicionalni zanati, narodna nošnja, nošenje tradicionalnih bodeža (džambija) i specifična jemenska muzika čine prepoznatljiv identitet zemlje. Jemenska kuhinja je bogata začinima, mesnim jelima poput mandi-ja i hljebom iz tradicionalnih peći, a druženje uz listove biljke kat dio je svakodnevnog društvenog života.