IZRAEL

Izrael (zvanično Država Izrael) smješten je u jugozapadnoj Aziji, na istočnoj obali Sredozemnog mora. Predstavlja modernu, tehnološki visoko razvijenu državu sa dubokim istorijskim i religijskim korijenima u Bliskom istoku. Iako je teritorijalno mala zemlja, Izrael ima izuzetno značajnu ulogu na globalnoj političkoj, naučnoj i ekonomskoj sceni. Glavni grad je Jerusalim, koji ima centralno mjesto u tri velike svjetske monoteističke religije.

Izrael se nalazi na raskrsnici tri kontinenta: Evrope, Azije i Afrike. Na sjeveru graniči sa Libanom, na sjeveroistoku sa Sirijom, na istoku i jugoistoku sa Jordanom, te na jugozapadu sa Egiptom. Na zapadu izlazi na Sredozemno more, dok na krajnjem jugu ima izlaz na Crveno more (Akapski zaliv) preko grada Eilata, što mu omogućava važan pomorski pristup Indijskom okeanu.

Reljef Izraela je izuzetno raznovrsan i podijeljen na nekoliko uskih paralelnih pojaseva: priobalnu ravnicu uz Sredozemno more, brdoviti region u unutrašnjosti (koji obuhvata Galileju, Samariju i Judeju), te Veliku sirijsko-afričku dolinu (Jordansku dolinu) na istoku. Najniža kopnena tačka na Zemlji, Mrtvo more, nalazi se na granici sa Jordanom na nadmorskoj visini od oko -430 metara. Najviša tačka u međunarodno priznatom dijelu zemlje je planina Meron sa 1.208 metara.

U Izraelu preovladava mediteranska klima, koja se odlikuje dugim, toplim i suhim ljetima te blagim, kišovitim zimama. Ipak, zbog malog teritorijalnog prostranstva, klima varira od umjerene na sjevernim planinskim predjelima do izrazito suve pustinjske klime na jugu u pustinji Negeb. Količina padavina je neravnomjerno raspoređena; sjever zemlje dobija znatno više kiše u odnosu na sušni jug.

Najvažnija vodna arterija u zemlji je rijeka Jordan, koja protiče kroz Jordansku dolinu i uliva se u Mrtvo more. Značajan vodni resurs je i Galilejsko jezero (Tiberijadsko jezero), koje predstavlja najveće slatkovodno jezero u zemlji i ključni izvor pitke vode. Zbog deficita vodnih resursa, Izrael je globalni lider u naprednim tehnologijama prečišćavanja otpadnih voda, desalinizacije morske vode i sistemima za navodnjavanje kap po kap.

U Izraelu živi oko 9,8 miliona stanovnika. Većinu stanovništva čine Jevreji, dok značajnu manjinu čine Arapi (muslimani, hrišćani i Druzi). Službeni jezici su hebrejski i arapski. Izrael je zemlja sa visokim stepenom urbanizacije, a najveći gradski i ekonomski centri su Tel Aviv (glavni centar privrede i tehnologije), Jerusalim, Haifa i Berševa.

Privreda Izraela je izuzetno napredna, visoko industrijalizovana i bazirana na inovacijama, zbog čega nosi naziv „Start-up nacija“. Zemlja je svjetski lider u oblasti informacionih tehnologija, softvera, biotehnologije, visoke tehnologije, vojne industrije i napredne poljoprivrede u sušnim uslovima. Zvanična valuta je izraelski novi šekel (ILS), a Izrael ostvaruje snažne ekonomske i trgovinske veze širom svijeta.

Kultura Izraela je jedinstven spoj tradicija koje su donijeli doseljenici iz cijelog svijeta (dijaspora) i autohtonog bliskoistočnog naslijeđa. Bogata je istorijskim, arheološkim i religijskim spomenicima od svjetskog značaja za judeizam, hrišćanstvo i islam. Savremena kultura obuhvata bogatu književnost, pozorište, muziku i filmsku umjetnost, dok moderna izraelska kuhinja predstavlja fuziju mediteranskih i bliskoistočnih ukusa (poput falafela, humusa i šakšuke).