IRSKA

Irska (ili Republika Irska) je ostrvska država smještena na zapadu Evrope, poznata širom svijeta po bujnim zelenim pejzažima zbog kojih s ponosom nosi nadimak „Smaragdno Ostrvo“. Poznata je po bogatoj keltskoj kulturi, starim dvorcima, tradicionalnoj narodnoj muzici, veselim pubovima i izuzetno gostoljubivom stanovništvu. Irska je takođe dom fascinantnih mitova, književnih velikana i moderna privreda koja predstavlja jedno od vodećih tehnoloških i ekonomskih čvorišta u Evropi.

Republika Irska zauzima veći dio istoimenog ostrva u sjevernom Atlantskom okeanu, zapadno od Velike Britanije. Na sjeveroistoku ostrva nalazi se Sjeverna Irka, koja je dio Ujedinjenog Kraljevstva, dok ostatak ostrva pripada nezavisnoj Republici Irskoj. Na zapadu i jugu njene obale zapljuskuje moćni Atlantski okean, dok je na istoku od Velike Britanije odvojena Irskim morem i kanalima Svetog Đorđa i Sjevernim kanalom.

Reljef Irske karakteriše prostrana, blago zatalasana nizija u centralnom dijelu zemlje, okružena prstenom niskih i srednje visokih planina uz obalu. Ove obalne planine daju zemlji dramatičan pejzaž, posebno na zapadnoj obali gdje se nalaze čuvene, strme litice Mohera koje se obrušavaju u Atlantik. Najviša tačka Irske je planinski vijenac Macgillycuddy's Reeks, sa najvišim vrhom Carrauntoohil, koji doseže nadmorsku visinu od 1.038 metara.

Klima u Irskoj je umjereno okeanska, pod snažnim uticajem Atlantskog okeana i tople Golfske struje. Karakterišu je blage zime i prohladna ljeta, pri čemu temperature rijetko idu u ekstremne minus ili plus vrijednosti. Vrijeme je poznato po čestim promjenama i padavinama tokom cijele godine, što direktno uslovljava bujnu vegetaciju i prepoznatljivu irsku "zelenu boju" sa desetinama nijansi zelene trave.

Irska ima izuzetno bogatu hidrografsku mrežu sa brojnim rijekama, jezerima i močvarnim područjima (tresetištima). Najduža rijeka u zemlji je Šenon (Shannon), koja protiče kroz centralni dio i uliva se u Atlantik preko dugog estuara. Zemlja obiluje i prelijepim jezerima, od kojih su najpoznatija jezera u okolini Kilarnija (Killarney) i jezero Lough Corrib, dok obalni vodeni pojasevi obiluju morskim bogatstvima.

U Republici Irskoj živi oko 5,3 miliona stanovnika. Većinu stanovništva čine etnički Irci, uz sve veći broj doseljenika iz drugih evropskih i svjetskih zemalja. Službeni jezici su irski (gelski) i engleski, pri čemu se engleski koristi u svakodnevnoj komunikaciji, dok se irski njeguje u posebnim regijama (Gaeltacht) i kroz obrazovni sistem. Glavni i najveći grad je Dablin, a značajni urbani centri su i Kork, Limerik i Golvej.

Irska ima izuzetno naprednu, modernu i otvorenu privredu koja se oslanja na visoke tehnologije, farmaceutsku industriju, softverski inženjering i multinacionalne kompanije koje su izabrale Dablin za svoja evropska sjedišta. Zbog povoljnog poslovnog okruženja često je nazivaju "keltskim tigrom". Tradicionalne grane poput poljoprivrede, stočarstva i prehrambene industrije takođe igraju važnu ulogu u izvozu, a službena valuta u zemlji je euro.

Kultura Irske ostavila je nemjerljiv trag na svjetsku književnost, umjetnost i tradiciju, iznjedrivši autore poput Džejmsa Džojsa, Džordža Bernarda Šoa i Oskara Vajlda. Tradicionalna irska muzika, ples (step-dance) i proslave poput Dana svetog Patrika poznati su širom planete. Tradicionalna kuhinja bazira se na jednostavnim, ali krepkim namirnicama poput krompira, mesa, mliječnih proizvoda i ribe, uz neizostavno uživanje u društvenom životu i globalno prepoznatljivom crnom pivu (stout).