HAITI

Haiti je ostrvska država smještena u Karipskom moru, na zapadnom dijelu velikog ostrva Hispaniola, koje dijeli sa Dominikanskom Republikom. Glavni i najveći grad je Port-au-Prince. Haiti ima bogatu i jedinstvenu istoriju – nastao je uspješnom pobunom robova protiv francuske kolonijalne vlasti, čime je 1804. godine postao prva nezavisna crnačka republika na svijetu i druga nezavisna država u Americi.

Geografski položaj Haitija obuhvata zapadnu trećinu ostrva Hispaniola u arhipelagu Velikih Antila. Na istoku graniči sa Dominikanskom Republikom, dok na sjeveru izlazi na Atlantski okean, a na jugu i zapadu na Karipsko more. Smješten je istočno od Kuće i Jamajke, te južno od Bahama, zauzimajući važan strateški položaj u regiji.

Reljef Haitija je izrazito planinski i razveden, što se ogleda i u samom imenu zemlje koje potiče od domorodačkog naziva za "planinsku zemlju". Unutrašnjošću dominiraju visoki planinski masivi, poput Massif de la Selle na jugu i Massif du Nord na sjeveru. Najviši vrh je Pic la Selle, sa nadmorskom visinom od 2.680 metara. Između planinskih lanaca nalaze se uska plodna dolina i ravničarska područja.

Klima je tropska, sa visokim temperaturama i vlažnošću vazduha tokom cijele godine. Temperature u priobalnim područjima redovno prelaze 30°C, dok su u višim planinskim predjelima znatno umjerenije. Godišnje doba obilježavaju smjena kišnih i suhih perioda, pri čemu priobalna i niža područja povremeno znaju iskusiti suho vrijeme i periode sa manje padavina. Zbog svog geografskog položaja, država se nalazi na udaru tropskih uragana i oluja.

Vodenu mrežu Haitija čini nekoliko rijeka koje teku kroz planinske klisure i doline prema moru. Najduža i najvažnija rijeka je Artibonite, čija dolina predstavlja najznačajniju poljoprivrednu žilu kucavicu zemlje. Pored rijeka, značajni su i vodeni baseni poput jezera Saumâtre, slanog jezera smještenog u unutrašnjoj kotlini blizu granice sa Dominikanskom Republikom.

Haiti ima oko 11,5 miliona stanovnika i jedna je od najgušće naseljenih zemalja u regiji. Većinu stanovništva (oko 95 posto) čine potomci afričkih robova. Službeni jezici su francuski i haićanski kreolski (kreyòl), koji je u široj svakodnevnoj upotrebi. Većina stanovništva praktikuje hrišćanstvo, uz duboko ukorijenjenu tradiciju i elemente tradicionalnih vjerovanja (vudu).

Privreda se oslanja na poljoprivredu (uzgoj kafe, manga, kakaa i šećerne trske), tekstilnu industriju i proizvodnju odjeće u zonama slobodne trgovine. Veliki oslonac ekonomiji i životnom standardu mnogih porodica predstavljaju finansijske doznake (remitence) koje radnici šalju iz inostranstva. Službena valuta je haićanski gurd (HTG).

Kultura Haitija je izuzetno bogata i živopisna, nastala mješavinom zapadnoafričkih, francuskih i Taino indijanskih uticaja. Prepoznatljiva je po jedinstvenoj likovnoj umjetnosti, prelijepim drvorezima, zaraznim ritmovima muzike poput kompe (compas) i rara, kao i bogatom folklornom naslijeđu. Tradicionalni festivali i karnevali odražavaju neuništiv duh i ponos haićanskog naroda na svoju istoriju.