GVATEMALA

Gvatemala je država smještena u Centralnoj Americi, na sjeveru regiona. Graniči se sa Meksikom na sjeveru i zapadu, Belizeom i Karipskim morem na istoku, te Hondurasom i El Salvadorom na jugoistoku, dok na jugu izlazi na Tihi okean. Glavni i najveći grad je Gvatemala (Ciudad de Guatemala). Poznata je kao srce drevne civilizacije Maya, a nezavisnost je stekla 1821. godine.

Geografski položaj Gvatemale čini je prirodnim mostom između Sjeverne i Južne Amerike. Sa izlazom na dva vodena basena – Tihi okean na jugu i Karipsko more na istoku – zemlja ima strateški značaj za trgovinu i pomorski saobraćaj u centralnoameričkom regionu.

Reljef Gvatemale je izuzetno raznolik, a karakterišu ga planinski lanci, vulkani i nizije. Unutrašnjošću dominira masiv Sierra Madre sa desetinama vulkana, od kojih su neki aktivni. Najviši vrh je vulkan Tajumulco, sa nadmorskom visinom od 4.220 metara, što ga čini najvišom tačkom u cijeloj Centralnoj Americi. Sjeverni dio zemlje obuhvata ravničarsku regiju Petén, prekrivenu gustim tropskim šumama.

Klima je tropska, ali značajno varira u zavisnosti od nadmorske visine. U nižim priobalnim i ravničarskim predjelima temperature su visoke tokom cijele godine, dok su u planinskim predjelima znatno svježije. Godišnje doba dijeli se na kišnu i suhu sezonu, pri čemu priobalna i nizijska područja povremeno znaju iskusiti suho vrijeme i periode sa manje kiše. Zbog svog položaja, zemlja je povremeno izložena tropskim uraganima.

Gvatemala ima razgranatu riječnu mrežu koja se sliva u dva sliva – prema Tihom okeanu i prema Karipskom moru (odnosno Meksičkom zalivu). Najznačajnije rijeke su Motagua i Usumacinta. Zemlja je bogata i slikovitim jezerima, među kojima se izdvajaju vulkansko jezero Atitlán, okruženo planinama i vulkanima, te prostrano jezero Izabal na istoku.

Gvatemala ima oko 17,6 miliona stanovnika. Demografsku strukturu karakteriše veliki udio domorodačkog stanovništva, prvenstveno potomaka drevnih Maya, uz značajnu populaciju Mestiza (Miskita/Evropljana). Službeni jezik je španski, ali se govori i više od 20 domorodačkih majanskih jezika. Glavni grad Gvatemala predstavlja glavno privredno i kulturno središte.

Privreda se u znatnoj mjeri oslanja na poljoprivredu, pri čemu su najvažniji izvozni proizvodi kafa, šećerna trska, banane i kardamom. Posljednjih godina bilježi se rast turizma, prvenstveno zahvaljujući arheološkim lokalitetima Maya (kao što je čuveni Tikal) i kolonijalnom gradu Antigua Guatemala. Službena valuta je gvatemalski ketsal "GTQ", čije ime i motiv vode porijeklo od istoimene nacionalne ptice.

Kultura Gvatemale predstavlja jedinstven spoj španske kolonijalne baštine i drevne majanske tradicije koja se ogleda u živopisnoj narodnoj nošnji, rukotvorinama, običajima i festivalima. Tradicionalna muzika prepoznatljiva je po zvucima marimbe, koja je proglašena nacionalnim simbolom. Bogato istorijsko naslijeđe svrstava Gvatemalu u one zemlje sa izuzetno očuvanim starim civilizacijskim tekovinama.