GANA

Republika Gana suverena je država smještena u Zapadnoj Africi, na obali Gvinejskog zaliva. Glavni i najveći grad je Accra, koja predstavlja političko, trgovačko i kulturno središte zemlje. Gana je istorijski poznata kao prva subsaharska afrička država koja je stekla nezavisnost od kolonijalne vlasti 1957. godine, predvođena čuvenim državnikom Kwameom Nkrumahom.

Gana se nalazi u zapadnom dijelu afričkog kontinenta uz obalu Atlantskog okeana (Gvinejski zaliv). Na zapadu graniči sa Obalom Slonovače, na sjeveru i sjeverozapadu sa Burkinom Faso, te na istoku sa Togom. Zahvaljujući svom povoljnom položaju blizu nultog meridijana (griniča) i ekvatora, Gana je često nazivana središtem svijeta u geografskom smislu.

Reljef Gane pretežno je nizijski i brežuljkast, sa blagim uzvišenjima i ravnicama. Centralnim dijelom zemlje dominira visoravan Kwahu, dok se na jugoistoku i istoku nalaze niže planinske formacije i strme padine u okviru lanca Akwapim-Togo. Najviša tačka u zemlji je planina Mount Afadjato, čija nadmorska visina iznosi 885 metara.

U Gani vlada tropska klima sa visokim temperaturama tokom cijele godine. Klima je pod uticajem monsunskih vjetrova, što uslovljava smjenu kišnih i sušnih perioda. Južni dijelovi zemlje imaju dvije kišne sezone (od aprila do jula i od septembra do novembra), dok sjeverni dijelovi imaju jednu dužu kišnu sezonu praćenu sušnim periodom pod uticajem saharskog vjetra harmatana.

Hidrografsku mrežu Gane predvodi sistem rijeke Volta, koju čine Crna Volta, Bijela Volta i Crvena Volta, a koje se ulivaju u vještačko jezero Volta – jedno od najvećih vještačkih akumulacionih jezera na svijetu stambenom i energetskom branom u Akosombu. Pored Volte, značajne su i rijeke Pra, Tano i Ankobra koje teku direktno prema Gvinejskom zalivu.

Gana ima približno 33 miliona stanovnika. Stanovništvo je etnički raznoliko, a najveće etničke grupe obuhvataju narod Akan (koji čini veći dio stanovništva), Mole-Dagbani, Ewe i Ga-Adangbe. Službeni jezik u administraciji, sudstvu i školstvu je engleski, dok se u svakodnevnoj komunikaciji koriste brojni lokalni jezici poput akana (twi) i evea. Pretežne religije su kršćanstvo i islam, uz očuvanje tradicionalnih domorodačkih vjerovanja.

Privreda Gane zasniva se na bogatim prirodnim resursima, poljoprivredi i rudarstvu. Gana je jedan od najvećih svjetskih proizvođača kakaovca i zlata, a značajne izvozne prihode ostvaruje i eksploatacijom sirove nafte, prirodnog gasa i dijamanata. Poljoprivredni sektor zapošljava veliki dio radne snage, dok se industrija i usluge ubrzano razvijaju. Zvanična valuta u platnom prometu je ganski cedi (GHS).

Kulturno naslijeđe Gane izuzetno je bogato i prepoznatljivo širom svijeta, posebno po živopisnim Kente tkaninama, tradicionalnom rezbarstvu, folklornim plesovima i ritmičkoj muzici. Istorijske tvrđave i dvorci uz obalu Atlantskog okeana svjedoče o složenoj prošlosti regije. Također, Gana je poznata po srdačnosti svojih stanovnika i bogatoj kulinarskoj tradiciji u kojoj centralno mjesto zauzima jelo od banana i kasave poznato kao fufu.