ČEŠKA

Češka (ili Češka Republika) je kontinentalna država smještena u srcu Srednje Evrope, poznata po izuzetno bogatoj kulturno-istorijskoj baštini, srednjovjekovnim dvorcima i svjetski čuvenoj pivarskoj tradiciji. Zemlja se ponosi bajkovitom prijestolnicom Pragom, brojnim banjskim ljekovitim gradovima, očuvanim starim gradskim jezgrima pod zaštitom UNESCO-a i dubokim umjetničkim korijenima. Kao moderna i industrijski razvijena zemlja, Češka uspješno spaja svoju bogatu istoriju i dugu tradiciju sa savremenim evropskim standardima života.

Češka zauzima centralni položaj u Evropi i nema izlaz na more, što je čini tipičnom srednjoevropskom kopnenom zemljom. Okružena je sa četiri države: na sjeveru i sjeveroistoku graniči sa Poljskom, na zapadu i sjeverozapadu sa Njemačkom, na jugu sa Austrijom, te na istoku i jugoistoku sa Slovačkom. Sastoji se od tri istorijske regije: Bohemije (Češke) na zapadu, Morave na istoku i malog dijela Šleske na sjeveroistoku.

Reljef Češke je izrazito raznolik i brdovit, a zemlja je u velikoj mjeri okružena planinskim vijencima koji prirodno ocrtavaju njene granice. Najpoznatije planine su Krkonoše na sjeveru (gdje se nalazi i najviši vrh zemlje, Snežka, sa 1.603 metra nadmorske visine), Šumava, Krušne planine i Beskydi. Unutrašnjost se sastoji od zatalasanih visoravni, kotlina i nizija koje formiraju slivove velikih rijeka, naročito u istorijskim oblastima Bohemijske kotline i Moravske doline.

Klima u Češkoj je umjereno kontinentalna, sa prelaznim uticajima između okeanskih i kontinentalnih vazdušnih masa. Karakterišu je topla ljeta sa prosječnim temperaturama pogodnim za poljoprivredu i turizam, te hladne, oblačne i snježne zime, naročito u višim planinskim predjelima koji privlače ljubitelje zimskih sportova i skijanja. Količina padavina je prilično ujednačena tokom cijele godine, uz nešto više padavina u planinskim zonama.

Češka je poznata kao „krov Evrope“ jer se iz njenog reljefa vode slivaju u tri različita mora: Sjeverno more, Baltičko more i Crno more. Glavna rijeka u Češkoj je Vltava, koja protiče kroz Prag, a koja se uliva u Labu (Elbe), glavnu vodenu arteriju koja nosi vode ka Sjevernom moru. Na istoku zemlje, Moravska regija drenirana je rijekom Moravom koja pripada slivu Dunava i vodi ka Crnom moru. Takođe, zemlja je bogata podzemnim mineralnim izvorima, na kojima su nikli svjetski poznati banjski gradovi poput Karlovih Vari i Marijanskih Laznji.

U Češkoj živi oko 10,8 miliona stanovnika. Većinsko stanovništvo čine Česi, dok manje zajednice obuhvataju Slovake, Moravljane i druge manje nacionalne manjine. Službeni jezik je češki, koji spada u zapadnoslovensku grupu jezika. Češka se ubraja među sekularnije zemlje u Evropi sa visokim udjelom stanovništva koje se izjašnjava kao nevjernici ili ateisti. Glavni grad i kulturno središte je Prag, dok su ostali veliki i značajni gradovi Brno, Ostrava i Plzenj.

Češka ima izuzetno stabilnu, naprednu i izvozno orijentisanu privredu sa snažnim industrijskim sektorom. Automobilska industrija (sa gigantima poput Škode) je jedan od glavnih stubova ekonomije, uz mašinstvo, elektroniku, metalurgiju i informacione tehnologije. Poljoprivreda je dobro razvijena, a zemlja je u svijetu prepoznatljiva i po izuzetno jakoj industriji proizvodnje piva, sa tradicijom starom vjekovima (poput čuvenog piva iz Plzenja i Čeških Budjejovica).

Kultura Češke ostavila je dubok trag na evropsku umjetnost, književnost i muziku, iznjedrivši velikane poput kompozitora Antonína Dvořáka i Bedřicha Smetane, te pisaca kao što su Franz Kafka i Milan Kundera. Tradicionalna češka kuhinja prepoznatljiva je po jelima od mesa, knedlama (knedlíky) i gustim sosovima, a neraskidivi dio svakodnevnog društvenog života i kulture predstavlja uživanje u vrhunskom pivu. Arhitektura zemlje, od gotičkih zamkova poput Karlštejna do baroknih palata u Pragu, privlači milione posjetitelja iz cijelog svijeta.