ČAD

Republika Čad suverena je i prostrana kontinentalna država smještena na raskrsnici između Sjeverne i Centralne Afrike. Glavni i najveći grad je N'Djamena, smješten na jugozapadu zemlje uz rijeku Chari. Naziv države potiče od velikog jezera Čad, koje se nalazi na njenoj zapadnoj granici i predstavlja jedno od najvažnijih hidrografskih obilježja čitave regije.

Čad se nalazi u unutrašnjosti afričkog kontinenta i nema izlaz na more. Zbog svog položaja često se naziva „mrtvim srcem Afrike“. Na sjeveru graniči sa Libijom, na istoku sa Sudanom, na jugu sa Centralnoafričkom Republikom, na jugozapadu sa Kamerunom i Nigerijom, te na zapadnoj strani sa Nigerom. Svojim prostranim teritorijem spaja saharsku i sudansku geografsku zonu.

Reljef Čada je raznolik i kreće se od ravničarskih basena do planinskih masiva. Sjevernu i centralnu trećinu zemlje zauzima prostrana pustinja Sahara, dok se prema jugu teren postepeno spušta u ravničarski basen oko jezera Čad, koji pripada savanskoj regiji. Na krajnjem sjeveru, unutar pustinje, izdiže se masiv Tibesti sa najvišom tačkom zemlje – vulkanskom planinom Emi Koussi, čija nadmorska visina iznosi 3.445 metara.

Klima u Čadu izrazito je kontinentalna i varira u zavisnosti od geografske širine. Sjeverni dio ima aridnu pustinjsku klimu sa izuzetno visokim temperaturama i minimalnom količinom padavina tokom cijele godine. Centralni dio karakteriše polupustinjska klima Sahela sa kraćom kišnom sezonom, dok jug zemlje ima tropsku klimu sa izraženim ljetnim padavinama i bogatijim biljnim pokrivačem.

Najvažniji vodeni resurs u zemlji je jezero Čad na jugozapadnoj granici, koje napajaju glavne rijeke Chari i Logone. Ove dvije rijeke teku kroz južni dio zemlje i čine okosnicu hidrografskog sistema. Iako jezero Čad ima ogroman ekonomski i ekološki značaj za milione ljudi u regiji, posljednjih decenija suočava se sa značajnim smanjenjem površine zbog klimatskih promjena i pojačane potrošnje vode.

Čad ima približno 18 miliona stanovnika. Stanovništvo je izuzetno etnički i jezički raznoliko; sjeverom i centralnim dijelom dominiraju arapske i nomadske grupe, dok na jugu žive sjedilačke narodne grupe kao što su Sara, Moundang i druge. Službeni jezici su francuski i arapski, dok se u zemlji govori više od stotinu različitih autohtonih jezika. Pretežne religije su islam na sjeveru i istoku, te kršćanstvo i tradicionalna vjerovanja na jugu.

Privreda Čada tradicionalno se oslanja na poljoprivredu, stočarstvo i ribolov, u kojima je angažovan veći dio radne snage. Glavni izvozni poljoprivredni proizvodi su pamuk, stočna hrana i guma. Početkom 21. vijeka eksploatacija nafte postala je ključni stub državne ekonomije i glavni izvor izvoznih prihoda. Zvanična valuta u platnom prometu je srednjoafrički CFA franak (XAF).

Kulturno naslijeđe Čada izuzetno je bogato i odražava susret saharskih, arapskih i subsaharskih tradicija. Tradicionalna kultura obuhvata prepoznatljivu muziku, narodne plesove, specifične zanate i rukotvorine nomadskih i sjedilačkih zajednica, kao i drevnu istoriju arheoloških nalazišta. Arhitektura u starim dijelovima gradova i usmena predanja čine važan dio identiteta čadskog naroda.