ALBANIJA

Albanija (zvanično Republika Albanija) suverena je država smještena u jugoistočnoj Evropi, na Balkanskom poluostrvu. Poznata je po svojoj bogatoj istoriji, dramatičnim planinskim pejzažima, prelijepoj obali poznatoj kao Albanska rivijera i jedinstvenom kulturnom naslijeđu. Glavni i najveći grad je Tirana, koja predstavlja dinamičan politički, privredni i kulturni centar zemlje. Tokom posljednjih decenija Albanija se snažno otvorila prema svijetu i postala izuzetno popularna turistička destinacija.

Albanija se nalazi u zapadnom dijelu Balkanskog poluostrva, s izlazom na Jadransko i Jonsko more na zapadu, čime formira strateški važan dio Otrantskih vrata. Na sjeveru i sjeverozapadu graniči sa Crnom Gorom i Kosovom, na istoku sa Sjevernom Makedonijom, te na jugoistoku i jugu sa Grčkom. Zahvaljujući svom mediteranskom položaju i blizini ključnih pomorskih puteva, zemlja ima izuzetno povoljan geostrateški položaj.

Reljef Albanije je izrazito planinski i raznolik, s obzirom na to da više od dvije trećine teritorije zauzimaju planinski masivi. Unutrašnjost i istočne dijelove zemlje karakterišu visoke Sjevernoalbanske Alpe (Prokletije) i centralni planinski pojas, dok se duž zapadne obale prostire uska nizijska ravnica (Zapadnoalbanska nizija) gdje živi najveći dio stanovništva. Najviša tačka u državi je planina Korab, sa nadmorskom visinom od 2.764 metra, koja se nalazi na granici sa Sjevernom Makedonijom.

U Albaniji vlada tipična mediteranska klima u obalnim predjelima, koju karakterišu blaga, kišovita zima i suva, vruća ljeta. S druge strane, u višim planinskim predjelima unutrašnjosti klima poprima oštrije kontinentalne karakteristike, sa hladnim zimama, niskim temperaturama i bogatim snježnim pokrivačem koji se zadržava mjesecima. Velika količina padavina tokom godine čini Albaniju bogatom vodnim resursima.

Hidrografska mreža Albanije je veoma gusta i bogata brzim planinskim rijekama koje se uglavnom ulijevaju u Jadransko more. Najvažnije rijeke su Drim (najduža rijeka), Mat, Škumba, Seman i Vjosa. Zemlja takođe obiluje velikim i slikovitim jezerima na svojim granicama, kao što su Skadarsko jezero (najveće na Balkanu), Ohridsko jezero i Prespansko jezero, koja predstavljaju izuzetno vrijedna prirodna staništa i turističke atrakcije.

U Albaniji živi oko 2,8 miliona stanovnika. Većinsko stanovništvo čine Albanci, dok među malobrojnijim nacionalnim manjinama značajan udio imaju Grci, Aromuni, Vlasi, Romi i druge zajednice. Službeni jezik je albanski, koji čini posebnu i jedinstvenu granu indoevropske jezičke porodice. Najveći urbani, privredni i kulturni centri u zemlji su glavni grad Tirana, te važni primorski i industrijski gradovi Drač, Vlora, Skadar i Elbasan.

Privreda Albanije je u snažnom razvoju i tranziciji, a oslanja se na uslužni sektor, poljoprivredu, energetiku, rudarstvo i sve popularniji međunarodni turizam. Zahvaljujući povoljnim prirodnim uslovima i dugoj obali, turistički sektor bilježi izuzetan rast. Zemlja posjeduje značajne rezerve nafte, prirodnog gasa i minerala, kao i ogroman hidropotencijal. Zvanična valuta u državi je albanski lek (ALL).

Kultura Albanije ima duboke ilirske korijene i bogato tradicionalno naslijeđe koje se ogleda u jedinstvenom folkloru, narodnoj muzici, tradicionalnim nošnjama i običajima. Bogata istorija ostavila je trag u brojnim spomenicima pod zaštitom UNESCO-a, kao što su drevni gradovi Berat i Gjirokastër (Girokastra), te arheološki lokalitet Butrint. Tradicionalna albanska kuhinja kombinuje mediteranske uticaje sa balkanskim specijalitetima, uz čestu upotrebu mesa, svježeg povrća, mliječnih proizvoda i maslinovog ulja.